Makale

Diyabet


diabetes-type-ii-2[1]      Diyabet;  Pankreastan yeterli miktarda insülin hormonu üretilememesi veya etkin kullanılamaması sonucu ortaya çıkan ve ömür boyu devam eden bir hastalıktır.

Normal koşullarda ,vücudumuza  aldığımız besinlerin çoğu şekere (glükoza)  parçalanır. Besinlerden elde edilen veya karaciğerdeki depolardan kana salınan  şeker, enerji kaynağı olarak kullanılabilmesi için şekerin hücre içine taşınması gerekir.

Pankreas tarafından salgılanan insülin hormonu, kandaki şekerin hücre içerisine girmesini sağlar. Ancak  diyabetli kişilerde,  glikoz hücre içine taşınamaz ve  kanda artmaya  başlar ve sonuçta kan şekeri yüksekliği (hiperglisemi) ortaya çıkar.

Kandaki şeker düzeyi belli sınırları geçince idrarla atılmaya başlar. İdrardaki şekerin miktarı arttıkça sık sık idrara çıkma, vücutta sıvı miktarı azaldıkça da çok  susama  ve çok fazla su içme görülür.

DİYABETİN TİPLERİ

Tip1 Diyabet; Daha  çok çocuklarda ve genç yetişkinlerde görülür. Otoimmün bir hastalıktır. Pankreasta  bulunan ve insülin üreten beta hücrelerinin hasarıyla ortaya  çıkar. Mutlak bir insülin yetersizliği olduğundan hastalara  insülin hormonunu dışarıdan günlük olarak verilir.

Tip 2 Diyabet ;Sıklıkla erişkinlerde ve şişman (obez) kişilerde görülmektedir. Tip 2 diyabetli hastalarda insülin salgılanır ancak insülin hücreler tarafından yeterince kullanılamaz. Hastalık ilerledikçe insülin hormonunun üretiminde de yetersizlikler  görülür. Genellikle 40 yaştan sonra ortaya çıkar. Şişman kişilerde, ailesinde diyabet olan kişilerde, 4.5 kg’dan fazla bebek doğuranlarda, yüksek tansiyonu olan kişilerde, strese maruz kalan kişilerde görülme oranı yüksektir.

Gestasyonel diyabet; Hamilelik döneminde hormon düzeyindeki değişikliğin sonucu olarak oluşabilir. Genellikle hamilelik sonrasında ortadan kaybolmasına rağmen hamilelik süresince kontrol edilmelidir.

Kan şekerinin düşmesi (hipoglisemi)  görülen belirtiler;Belirtiler kişiler arasında farklılık göstersede genellikle; Açlık hissi,  soğuk  terleme, sinirlilik,  çarpıntı, baş ağrısı, baş dönmesi, bulanık görme, aşırı halsizlık, görülür.

Kan şekerinin  yükselmesi (hiperglisemi) durumunda  görülen belirtiler; Ağız kuruluğu, aşırı susama, sık idrara çıkma, bulanık görme,  iştah kaybı, yorgunluk, derin ve hızlı solunum görülür.

Diyabet önemli bir sağlık sorunudur ; Diyabet, bilinçli bir şekilde kontrol altına alınmazsa sağlık üzerinde ciddi sorunlar oluşturur ve yaşamsal tehlike gelişebilir. Bunlar; Böbrekle ilgili sorunlar, gözle ilgili körlüğe kadar giden sorunlar, felç, kalp-damar hastalıkları, duyu kayıpları, sık sık enfeksiyonlara yakalanma, özellikle ayakta yaralar ve yaraların iyileşmesinde  gecikmeler  görülebilir. Tüm bunların oluşmasını önlemek için  öncelikle kişinin  hastalık hakkında bilgi sahibi olması gerekir. Diyabetin kontrol altına almanın ilk adımı onu öğrenmektir.

Diyabet Tedavisi; Eğitim, beslenme tedavisi, fiziksel aktivite,insülin ve /veya ilaç tedavisini kapsar. Diyabeti kontrol altına almanın en önemlilerinden biri beslenme tedavisidir.

Açlık kan şekerinin. 80-110 mg/dl arasında

Tokluk kan şekerinin: 140 mg/dl nin altında

HbA1c:% 7′nin altında

Total kolesterol: 200 mg/dl’ nin altında

Trigliserit :150 mg/dl’nin altında tutmak

Yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığını kazandırmak ileriki dönemlerde oluşabilecek komplikasyonları önleyebilmek için oldukça önemlidir.

Diyabetli bireylerin beslenme tedavisi; yaşına, boyuna, vücut ağırlığına, fiziksel aktivite durumuna, sosyoekonomik durumuna ve beslenme alışkanlıklarına göre  bireye özgü olmalıdır.

Beslenme programı, konusunda uzman diyetisyen tarafından hazırlanmalı ve takip edilmelidir.

Kendinize özgü beslenme programınızı  öğrenip,  uygulayarak ve fiziksel aktivitenizi arttırarak,  sağlıklı ve kaliteli yaşam  sürebilirsiniz.

Semiye Tosunkaya

1963 yılında Muğla, Ortaca’da doğdum. 1992 yılında Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden mezun oldum. Aynı yıl Hacettepe Üniversitesi Çocuk Hastanesi’nde çalışmaya başladım. 1997 yılında Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünde Yüksek Lisansımı tamamlayarak "uzman diyetisyen" ünvanımı aldım. 2013 yılından itibaren Muğla, Ortaca'da ESAS Beslenme ve Diyet Danışmanlığı'nda çalışmalarımı sürdürmekteyim.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı