Makale

Posa

ekmek

         POSA NEDİR?

Posa; İnsan vücudunun sindiremediği  kompleks karbonhidratlar olarak tanımlanmaktadır.

       POSA ÇEŞİTLERİ NELERDİR ?

Posa, çözünen ve çözünmeyen olmak üzere iki farklı özelliktedir. Çözünen posalar suda erir. Çözünmez posalar ise suda erimez.

Çözünür Posa: Kurubaklagiller, bezelye, yulaf, arpa ,elma, portakal ve havuç gibi birçok meyve ve  sebzede  vardır.

Çözünmez Posa : Sellüloz, hemisellüloz ve lignin suda çözünmez posa türleridir.  Bunlar bitki hücre duvarlarının yapısında yer alırlar. Tam buğday unundan yapılan ürünler, buğday ve mısır kepeği, meyve kabukları ve kök sebzeler dahil (karnabahar, yeşil fasulye ve patates gibi ) bir çok sebzede bulunur.

Suda çözünmeyen posa, suyu yapısında tutar ve sindirilmeden artık maddelerin bağırsak içerisindeki hareketini artırır. Bu özelliklerinden posaya “doğanın süpürgesi” de denilmektedir. Çözünmeyen posalar, dışkıya yumuşaklık ve hacim kazandırarak bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar ve kabızlığı önlerler. Çözünmeyen posa, artık maddelerin kolon(kalın barsak) içerisinden geçişini hızlandırararak , bağırsak çeperine zarar verecek olan maddelerin  geçiş süresini kısaltır.

Aynı besin içinde hem çözünür hemde çözünmez posa bulunabilir.

        POSANIN HASTALIKLARLA İLİŞKİSİ

Yiyeceklerimizle yeterli düzeyde posa almamız,  sağlıklı yaşam sürdürmemizi ve bazı hastalıklardan korunmamızı sağlar. Posa; miğdede tokluk hissi oluşturup ve acıkma süresini uzatarak, vucut ağırlığını dengede tutmada da önemlidir. Kötü huylu kolesterolü düşürerek, , kalp- damar hastalığı riskini azalttığı belirtilmektedir. Kan şeker seviyesinin kontrol altına alınmasında önemlidir. Çalışmalar, yüksek  posa içeren  diyetle beslenen kişilerde, başta kalın barsak ve rektum kanseri olmak üzere, pek çok kanserden vücudu koruduğunu göstermektedir.

        GÜNLÜK NE KADAR  POSA ALINMALIDIR ?

Ara ve ana öğünlerde tüketilen besinler posa bakımından zengin değilse, günde ortalama  11 gr kadar posa alınmaktadır. Sağlıklı bir yaşam için yetişkin bir kişiye günlük  25-30 gr posa önerilmektedir. Çocuklarda bu oran  yaşa göre değişmekle birlikte, (> 2 yaş) için; Yaş+ 5 g/gün), posa konusunda dikkatli olmak gerekir.

        FAZLA POSA ZARARLI MIDIR ?

Her iyi şeyin fazlasının zararlı olduğu gibi posanında fazla alınması sakıncalıdır. Günde 50-60 gramdan fazla posa almak, aralarında çinko, demir, mağnezyum ve kalsiyumun da bulunduğu vitamin ve minerallerin emilimini azaltır.  Ayrıca, ishal, şişkinlik ve gaz gibi sindirim sorunlarına da neden olabilir.

      YİYECEKLERDEKİ POSA ORANLARI

Kurubaklagiller (% 11-26), sert kabuklu meyveler (%5-14), tahıl ürünleri (%4-7.5), sebzeler (%3-4) ve meyveler (%1-2) oranında posa içerir. Çiğ olan yiyecekler pişmişlerden, kabuklu olanlar kabuksuzlardan daha çok diyet posası içermektedir. Rafinerizasyon işlemi arttıkça tahılların kepek ve özünün ayrılması ile posa içeriği büyük ölçüde azalmaktadır.

 

semiyetosunkaya.com

Semiye Tosunkaya

1963 yılında Muğla, Ortaca’da doğdum. 1992 yılında Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden mezun oldum. Aynı yıl Hacettepe Üniversitesi Çocuk Hastanesi’nde çalışmaya başladım. 1997 yılında Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünde Yüksek Lisansımı tamamlayarak "uzman diyetisyen" ünvanımı aldım. 2013 yılından itibaren Muğla, Ortaca'da ESAS Beslenme ve Diyet Danışmanlığı'nda çalışmalarımı sürdürmekteyim.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı